OVULASYON İNDÜKSİYONLU (İLAÇ KULLANIMI) TÜP BEBEK (IVF) TEDAVİSİ

Doğurganlık sorunu yaşayan birçok çift için tüp bebek tedavisi (in vitro fertilizasyon – IVF), gebelik elde etmede en iyi çözümdür. Hafif sperm sorunları, endometriozis, tüplerde hasar veya açıklanamayan infertilite gibi çeşitli infertilite nedenlerinin tedavisinde uygulanabilir. Klasik tüp bebek (in vitro fertilizasyon) işlemi sırasında yumurtalar, kadının tüpleri yerine laboratuvar ortamında spermlerle döllenir. Döllenme, klasik tüp bebek yöntemi (IVF) ya da mikroenjeksiyon yöntemi (Intra-cytoplasmic sperm injection – ICSI) ile sağlanabilir.

IVF’nin Tarihçesi

Robert G. Edwards, 25 Temmuz 1978’de cerrah ve kadın doğum uzmanı Patrick Steptoe ve ebe Jane Purdie ile birlikte İngiltere’de ilk “tüp bebek” olan Louise Brown’ın doğumunu duyurduğunda, kendi döneminin en ünlü biyoloğu olmaya adaydı. O tarihten itibaren gelişmeler hızlı olmuştur: 1992 yılında yumurta içine sperm enjeksiyonu ile mikroenjeksiyonun (ICSI) başarıyla uygulandığının duyurulması (Palermo) ve varyasyonları olan MESA (Silber & Asch, 1992) ile TESE (Schoyssman, 1993) bir devrim niteliği taşımıştır. Erkek faktörüne bağlı infertilitenin pratik olarak ortadan kalktığı kabul edilmektedir. Yunanistan’da tüp bebek yöntemiyle ilk çocuk 20 Ocak 1982’de dünyaya gelmiş ve dünya genelinde 13. tüp bebek olmuştur.

Tüp Bebek Tedavisinin Aşamaları – Süreç

Tüp bebek tedavi döngüsü aşağıdaki aşamaları içerir:

İnfertilitenin araştırılması ve tanısı

Ön tetkikler

İlaç tedavisi ile yumurtalıkların uyarılması (12-14 gün), birden fazla folikülün gelişmesini sağlamak amacıyla. Protokol türü, her kadının siklusunun özelliklerine, yaşına, önceki denemelere ve değerlendirdiğimiz diğer faktörlere göre seçilir

Bir dizi ultrason ve hormon ölçümü ile takip. Takip, ilaçların günlük dozajını optimize etmek ve denemenizin sonucunu en iyi hâle getirmek amacıyla iki–üç günde bir yapılır

Yumurtaların son olgunlaşmasının tetiklenmesi (tek doz akşam iğnesi). Foliküller yeterince olgunlaştığı gün, yumurtaların son olgunlaşmasını ve yumurtlamayı sağlayacak son iğne uygulanır

Yumurta toplama (Oosit toplama). Yumurtaların yumurtalıklardan alınması, sürekli ultrason eşliğinde transvajinal yolla iğne ile punksiyon yapılarak gerçekleştirilir. Yumurta toplama işlemi kısa sürelidir (10-30 dakika) ve sedasyon altında yapıldığı için pratik olarak ağrısızdır

Sperm toplama. Azoospermi durumlarında testis biyopsisi (TESE) önerilir

Yumurtaların spermlerle döllenmesi. Bu laboratuvar aşamasında yumurtalar spermlerle temas ettirilir. Spermin parametreleri normal olduğunda döllenme yöntemi olarak klasik tüp bebek seçilir. Klasik yöntemde herhangi bir müdahale yapılmaz. Sperm kalitesi düşük olan birçok çiftte, spermin yumurtayı tek başına döllemeyi başaramadığı durumlarda, mikroenjeksiyon (ICSI – Intracytoplasmic Sperm Injection) yöntemi tercih edilir; bu yöntem, ciddi oligoastenoteratospermi gibi zor vakalarda bile yumurtaların başarılı şekilde döllenmesine olanak tanır. Ertesi gün embriyolog, normal şekilde döllenen yumurtaların oranını kontrol eder ve kaydeder

Embriyoların kültürü. Döllenmeden sonra embriyolar, blastokist aşamasına kadar 2–6 gün boyunca laboratuvarda kültürde tutulur. Hücrelerinin doğru bölünmesi, kaliteleri için temel bir ölçüttür

Embriyo transferi. En iyi embriyoların seçilmesi ve rahim boşluğuna aktarılması. Embriyoların rahme transferi, yumurta toplamadan iki ila altı gün sonra gerçekleştirilir. Ağrısız bir işlemdir ve sedasyon gerektirmez. İnce bir kateter yardımıyla embriyolar rahim içi boşluğa aktarılır

Gebelik testi (embriyo transferinden 13 gün sonra, beta-hCG (β-koryonik gonadotropin) hormonunun belirlenmesi için kan alınarak)

Transvajinal ultrason ile klinik gebeliğin kontrolü (embriyo transferinden 4 hafta sonra).

Devam eden gebeliğin kontrolü, gebeliğin 12. haftasında, yani embriyo transferinden 10 hafta sonra.

İsteğe bağlı işlemler (öykünüze göre)

Embriyo veya yumurta dondurma. Dondurma, yumurtaların, spermlerin ve embriyoların uzun bir süre (beş yıl veya daha fazla) saklanmasına olanak tanır. Yeni dondurma yöntemi olan vitrifikasyonun uygulanmasıyla, hayatta kalma ve gebelik başarı oranlarının kademeli kontrollü dondurmaya kıyasla daha yüksek olduğu görülmektedir

Yardımlı kuluçka (Assisted Hatching), laboratuvarda uygulanan ve embriyonun kabuğundan çıkmasını kolaylaştıran bir tekniktir. Embriyoların zona pellucida tabakasının kalın veya sert olduğu durumlarda, dondurulmuş embriyolarda ve önceki başarısız denemeleri olan kadınlarda önerilir

Preimplantasyon genetik tanı (PGD) genetik anomalilerin saptanması için ve Preimplantasyon Tarama (PGS) yeni array CGH yöntemi ile, gerekli görülen hastalarda.