DÖNGÜ TAKİBİ

Bu, ovülasyonun desteklenmesine yönelik bir işlemdir; amaç, her döngüde salınan oosit (yumurta hücresi) sayısını artırmak ve gebelik olasılığını en üst düzeye çıkarmaktır. Adet döngüsünün düzensiz olduğu veya anovülasyonun bilindiği durumlarda, ovülasyonu uyarmak için klomifen sitrat ve alternatif olarak letrozol (FEMARA) gibi preparatlar kullanılmaktadır.

Endikasyonlar

Anovülasyonu olan kadınlar (düzenli transvajinal ultrasonografi yapılması)

Klasik stimülasyona yanıtı düşük olan kadınlarda hafif over stimülasyonu (poor responders)

35 yaşın altındaki yaş grubu

Tıbbi nedenlerle klasik over stimülasyonuna izin verilmeyen durumlar

Meme kanseri öyküsü olan kadınlar (Letrozol / Femara)

İşlemin takibi, hormonal preparatların uygulanmasının sonucunu değerlendirmek ve doz ayarını muayene bulgularına göre kişiye özgü olarak belirlemek amacıyla düzenli transvajinal ultrasonografilerin yapılması ve kandaki hormonların kontrol edilmesi ile gerçekleştirilir.

Klomifen Sitrat: Klomifen sitrat, beynin östrojen reseptörlerine bağlanan bir maddedir; bunun sonucunda beyne östrojen eksikliği olduğu yönünde yanlış bir mesaj iletilir. Bu mesaj, beynin hipofiz aracılığıyla doğal bir döngüde üretilenlere kıyasla daha fazla miktarda endojen gonadotropin (FSH, LH) üretmesini uyarır; bunlar da sırayla yumurtalıkları birden fazla folikül üretmeleri için uyarır.

Genellikle döngünün 3. gününden 7. gününe kadar günde 100 mg dozunda uygulanır; yumurtalıkların yanıtı yeterli değilse doz 150 mg'a yükseltilir. Boyutu karma çapta 18 mm'den büyük olan foliküller olgun kabul edilir; bu aşamada, foliküllerin son olgunlaşmasını sağlamak amacıyla koryonik gonadotropin hormonu hCG uygulanır ve 32-36 saat sonra spontan ovülasyon gerçekleşir. 4-6 tedavi döngüsünden sonra gebelik elde edilemezse, gonadotropinler gibi daha etkili preparatlar kullanılır.

Tedavinin avantajları arasında düşük maliyet ve alım kolaylığı yer alırken; dezavantajları arasında döngü başına %8-15 gibi düşük gebelik oranı, ikiz veya ektopik gebelik olasılığı, yumurtalıkların aşırı uyarılması olasılığı, ilacın etkisiz kalması ve vazomotor rahatsızlıklar ile servikal mukus akışkanlığında bozulma gibi tüm yan etkiler sayılabilir.

Letrozol (FEMARA): Aromataz enzimini seçici olarak inhibe eden ve dokulardaki östrojen üretimini belirgin biçimde azaltan bir maddedir. Başlıca endikasyonu, meme kanseri nedeniyle ameliyat edilmiş kadınlarda, organizmanın ürettiği hormonlardan korunmaları amacıyla tamamlayıcı olarak uygulanmasıdır.

Östrojen üretimini baskılama özelliği, infertilitede de ovülasyonu uyarmak için kullanılmaktadır. Düşük östrojen düzeyleri, hipofizi doğal bir döngüde üretilenlere kıyasla daha fazla miktarda endojen gonadotropin (FSH, LH) üretmeye yönlendirir; bunlar da sırayla yumurtalıkları birden fazla folikül üretmeleri için uyarır.

Genellikle döngünün 3. gününden 7. gününe kadar günde 4 mg dozunda uygulanır; yumurtalıkların yanıtı yeterli değilse doz 6 mg'a yükseltilir. Boyutu karma çapta 18 mm'den büyük olan foliküller olgun kabul edilir; bu aşamada, foliküllerin son olgunlaşmasını sağlamak amacıyla koryonik gonadotropin hormonu hCG uygulanır ve 32-36 saat sonra spontan ovülasyon gerçekleşir.

Tedavinin avantajları arasında düşük maliyet, alım kolaylığı ve meme kanseri olan kadınlarda kullanımının güvenli olması yer almaktadır. Dezavantajları arasında döngü başına %8-15 gibi düşük gebelik oranı, ikiz veya ektopik gebelik olasılığı, yumurtalıkların aşırı uyarılması olasılığı, ilacın etkisiz kalması ve başlıca baş ağrısı ile genel halsizlik olmak üzere diğer yan etkiler sayılabilir.

Klomifen sitratın aksine letrozol, servikal mukusta bozulmaya neden olmaz; bu nedenle kullanımına intrauterin inseminasyonun eşlik etmesi gerekli değildir.