AÇIKLANAMAYAN İNFERTİLİTE: TAM OLARAK NE ANLAMA GELİR?

Kısırlık, başlı başına hayal kırıklığı yaratan bir deneyimdir. Gebe kalma çabasından tetkiklere ve tanıya kadar birçok aşama ve zorluk içerir. Açıklanamayan kısırlık tanısı, hissettiğiniz hayal kırıklığını daha da yoğunlaştırabilir. Bundan sonra nasıl devam edeceksiniz? Siz ve üreme sağlığı uzmanınız açıklanamayan kısırlık tanısının üstesinden nasıl gelirsiniz? Açıklanamayan kısırlık gerçek bir tanıdır ve tedavisi mevcuttur. Kısırlık sorunu yaşayan çiftlerin yaklaşık %5-10'una açıklanamayan kısırlık tanısı konulduğu tahmin edilmektedir. Tedavi, bilinen bir rahatsızlıkla karşılaşıldığı duruma kıyasla o kadar zorlu olmasa da, üreme sağlığı uzmanınız sizi bir eylem planına yönlendirecek ve başarılı bir gebelik olasılığınızı artıracaktır.

Açıklanamayan kısırlık nasıl tanımlanır?

Açıklanamayan kısırlık, olağan kısırlık tetkiklerinin net sonuç vermediği ve gebe kalamama nedeninin saptanamadığı durumlarda ortaya çıkar. Bir üreme sağlığı uzmanı kapsamlı bir tetkik serisi yürüttükten sonra nedeni belirleyemezse, hastanın tanısı açıklanamayan olarak kabul edilir. Bazı hekimler açıklanamayan kısırlığa idiyopatik kısırlık da diyebilir; ancak bu terim genellikle açıklanamayan olmakla birlikte erkek ya da kadın faktörüyle sınırlı olan kısırlık için kullanılır.

Kısırlık testleri

Amerikan Üreme Tıbbı Derneği ve Ulusal Sağlık Enstitüleri'ne göre, hekimler hasta ya da hastalar kapsamlı bir değerlendirmeden ve olağan doğurganlık tetkiklerinden geçmeden açıklanamayan kısırlık tanısına varamaz. Bu tetkikler şunları içerir:

• Ayrıntılı bir fizik muayene
• Tam tıbbi öykü ve tam cinsel öykü
• Kadının yumurtlamasının değerlendirilmesi
• Kadının over rezervinin değerlendirilmesi
• Erkeğin sperm analizi
• Kadının rahim ve tüplerinin değerlendirilmesi (histerosalpingografi)
• İleri tetkikler, üreme organlarının incelenmesi için laparoskopik bir işlem içerir. Minimal düzeyde invaziv olmakla birlikte, doktorunuz bu işlemi endometriyozis, yapışıklıklar veya skar dokusu, over kistleri ve rahim fibroidleri şüphelerini görmek ve doğrulamak için gerçekleştirir.

Açıklanamayan kısırlık tanısı

Açıklanamayan kısırlık tanısı, hem erkek hem de kadın eksiksiz ve kapsamlı bir tetkik serisinden geçtiğinde ve sonuçlar şunu gösterdiğinde konulur:

• Her ikisi de fiziksel olarak sağlıklıdır
• Yumurtlama düzenlidir
• Yumurta rezervi sağlıklı görünmektedir
• Tüpler temiz, açık ve sağlıklıdır
• Rahimle ilgili herhangi bir sorun yoktur
• Sperm analizi; sperm sayısı, hareketliliği ve şekli açısından normaldir

Açıklanamayan kısırlığın nedenleri

Açıklanamayan kısırlığın tanımı, bir çiftin gebe kalma yönündeki başarısız girişimlerinin nedeninin belirlenememesidir. Tıbbi tetkiklerin kusursuz olmaması nedeniyle, bu tetkiklerin bazı belirsiz bulguları veya kusurları saptayamamış olma ihtimali vardır.

Hafif endometriyozisin teşhis edilmesi zordur. Şiddetli endometriyozis ağrılı adet dönemlerine yol açabilir. Endometriyozis çoğu zaman yumurtanın tüpe geçişini ya da yumurtlamanın kendisini engeller. Ancak hafif endometriyozis durumunda belirgin bir semptom görmeyebilirsiniz ve yalnızca gebeliği engelleyecek düzeyde mevcut olabilir.

Yumurta kalitesinin düşük olması, açıklanamayan kısırlığın gözden kaçması da kolay olan bir diğer olası nedenidir. Menopoz yaşına yaklaştıkça yumurtalarınızın yaşayabilirliği azalabilir. Bazı altta yatan tıbbi durumlar da yumurta kalitesinin düşmesine neden olur.

Sperm kalitesi de açıklanamayan kısırlığın nedeni olabilir. Sperm sayısı, hareketlilik ve şekil normal olsa bile, spermin DNA'sıyla ilgili sorunlar ileri yaştaki erkeklerde daha yaygındır. Çoğu zaman, hem yumurta hem de sperm sağlıklı görünüyor ancak döllenme gerçekleşmiyorsa, bu durum yumurta veya sperm kalitesinde bir sorun olduğunu gösterebilir. Ayrıca spermin yumurtayı döllemesi, ancak hücrelerin gelişip embriyo oluşturamaması ihtimali de vardır.

Luteal faz defekti, kısırlığın ve tekrarlayan düşüklerin bir diğer olası nedenidir. Luteal faz, kadının adet döngüsünde yumurtlamadan sonra ancak adet kanamasından önce gerçekleşen bir evredir. Yumurtlamadan sonra yumurtalıklar progesteron hormonunu üretir. Rahim bu hormona, iç tabakasını kalınlaştırarak yanıt verir. Gebe değilseniz, bu tabaka adet kanamasıyla atılır. Yumurtanız döllenirse, rahim iç tabakasına yerleşir. Rahminiz progesterona yanıt vermezse, döllenmiş yumurta tutunup gelişemez.

Açıklanamayan kısırlık tedavisi

Açıklanamayan kısırlık söz konusu olduğunda kısırlığın tek ve kesin nedeni bilinmediğinden, tedavi edilmesi belirgin şekilde daha zordur. Bununla birlikte, bu tür durumlarda sıklıkla başarılı olan bazı yaygın tedaviler mevcuttur.

• Zamanlanmış cinsel ilişki: Üreme sağlığı uzmanı, çifti en uygun gebe kalma şansı için cinsel ilişkiyi kadının yumurtlamasına göre nasıl planlayacakları konusunda bilgilendirir. Bu, genç çiftler için oldukça başarılı bir tedavidir.
• IUI (intrauterin inseminasyon) , üreme sağlığı uzmanının spermi toplayıp yıkaması ve yoğunlaştırması, ardından yumurtlama anında doğrudan kadının rahmine yerleştirmesiyle gerçekleştirilir. Yumurtlamayı uyaran ilaçların veya enjeksiyonların kullanımı gebelik olasılığını artırır.
• Tüp bebek (in vitro fertilizasyon): Tüp bebek, açıklanamayan kısırlık için en etkili tedavidir. Laboratuvar, bir çiftin yumurta ve spermiyle embriyolar oluşturur ve embriyo(lar) transfer edilmeden önce embriyoları yaşayabilirlik ve kromozomal anomaliler açısından değerlendirebilir.

Kısırlığın üstesinden gelmede ortağınız

Yardımcı üreme teknolojileri ve genel olarak üreme tıbbı, kısırlığa karşı şansları artırmak için sürekli çaba göstermektedir. Açıklanamayan kısırlık tanısının ne kadar hayal kırıklığı yaratıcı olabileceğini anlıyor, hastalarımızla yakın iş birliği içinde çalışarak ailelerini hayal ettikleri şekilde büyütmelerine yardımcı oluyoruz. Her bireyin kişisel ihtiyaçlarını daima esas alarak ve güncel bilgilerle, doğurganlık yolculuğunda saygı ve empatiyle yanınızdayız. Alexandros Traianos Üreme Tıbbı ve Fetal Tıp Merkezi ile (+30) 2310 277 032 numaralı telefondan iletişime geçebilir veya ilgili iletişim formunu doldurabilirsiniz. İhtiyaç duyduğunuz yanıtlar için buradayız!