OKSİDATİF STRES: SPERM DNA'SINDA HASARIN BAŞLICA NEDENİ

Aile kurmak için yardıma ihtiyaç duyan 6 çiftten 1'inde, erkeğe bağlı faktörler infertilite sorunlarının %30'una kadarının nedenini oluşturmaktadır. Genel bir sperm analizi, sperm kalitesinin değerlendirilmesinde (hacim, sayı, hareketlilik, morfoloji ve diğer faktörlerin incelenmesi) hâlâ "altın standart" olmaya devam etse de, erkek infertilitesi vakalarının %25 - 40'ı sperm analizinden sonra "açıklanamayan" olarak kalabilmektedir.

Bu "açıklanamayan" infertiliteye yol açabilecek faktörlerden biri oksidatif stres olabilir. Yüksek düzeydeki oksidatif stres, spermin işlev bozukluğu ve hücrenin DNA'sında hasar ile ilişkilendirilmiştir ve tüp bebek tedavisinde başarısız sonuç riskini potansiyel olarak artırabilir. Peki oksidatif stres nedir ve erkek doğurganlığını nasıl etkiler?

Oksidatif stres nedir?

Solunum yoluyla organizmamıza giren oksijenin %95'i enerji üretimi için kullanılırken, kalan %5'i serbest radikallerin üretimi için kullanılır.

Serbest radikaller az miktarda bağışıklık sistemimiz için gereklidir; ancak konsantrasyonları normalin üzerine çıktığında, spermler de dâhil olmak üzere dokularda, hücre zarlarında ve hücrelerin DNA'sında hasar gibi çok sayıda soruna yol açabilir. Buna oksidatif stres denir.

Oksidatif stres ve erkek doğurganlığı

Yüksek düzeydeki oksidatif stres; spermin işlev bozukluğu, anormal sperm analizi sonuçları ve tüp bebek tedavisinde başarısız sonuçlarla ilişkilendirilmiştir. Yüksek oksidatif stres düzeylerinin spermatozoonların zarlarında değişikliklere yol açarak morfolojilerini ve hareketliliklerini etkileyebileceğine ve DNA'larında hasara neden olabileceğine dair bulgular bulunmaktadır. DNA'daki bu hasar, daha düşük gebelik oranlarına ve daha yüksek düşük riskine yol açabilir.

Oksidatif strese ne neden olur?

Antioksidan üretme kapasitemiz genetik yapımız tarafından belirlenir ve yaşam tarzımızdan ve beslenme şeklimizden etkilenebilir. Serbest radikal üretimi; sigara, alkol ve doymuş yağdan zengin, kalitesiz beslenme ile yaşlanma ve fazla kilo gibi birçok faktör nedeniyle artar. Vücudumuzdaki antioksidan üretimi, serbest radikal üretimini dengelemek için yeterli olmalıdır; ancak birçok kişide daha fazla miktarda serbest radikal bulunabilir ve bu durum hücresel hasara ve uzun vadeli sağlık etkilerine yol açabilir.

Yüksek oksidatif stres düzeylerinin yönetimi

Sperm her gün üretildiğinden, yaşam tarzınızda yapacağınız basit değişikliklerle sperm kalitenizi yalnızca üç ay içinde iyileştirebilirsiniz.

Unutmamanız gereken önemli nokta, sperm oksidatif stresi (veya erkek infertilitesine ilişkin herhangi bir başka sorun) tanısı konulduktan sonra, size en iyi gebelik şansını sunmak için yapabileceğimiz birçok şey olduğudur.

*Bu blogdaki içerik, profesyonel tıbbi tavsiye, tanı veya tedavinin yerine geçmek üzere hazırlanmamıştır. Tıbbi durumlarla ilgili sorularınız için her zaman uzman sağlık hizmeti sunucularının görüşüne başvurunuz.