BİYOLOJİK SAATİNİZ: MİT Mİ, GERÇEK Mİ?

Birçok kadın, kötü şöhretli üreme «biyolojik saati»ni duymuştur, ancak bunun gerçekten çok doğru olduğunu bilmeyebilir. Yaşlanma, doğal ve kaçınılmaz bir süreçtir. Yaşınız ilerledikçe, yumurtalıklardaki yaşa bağlı değişiklikler nedeniyle doğurganlığınız azalır. Bir kadın, hayatı boyunca sahip olacağı tüm yumurtalarla doğar; oysa erkekler yaşamları boyunca sperm üretmeye devam eder. Ergenlik döneminde geriye kalan yumurtalardan yalnızca yaklaşık 200'ü tüm üreme yılları boyunca ovülasyona uğrar, geri kalanı ise atreziye uğrar. Atrezi, hamile olup olmadığınızdan, düzenli adet döngülerinizin bulunup bulunmadığından, doğum kontrol yöntemleri kullanıp kullanmadığınızdan veya infertilite tedavisi görüp görmediğinizden bağımsız olarak ortaya çıkan dejeneratif bir süreçtir. Sigara içmenin atreziyi hızlandırdığı ve erken menopozla ilişkili olduğu görülmektedir.

Ne yazık ki bir kadının üreme potansiyeline dair dışarıdan görülebilen belirtiler çok azdır ya da hiç yoktur. Gebe kalma olasılığı genellikle yaklaşık 30 yaşında azalmaya başlar, ancak bazı kadınlarda daha erken başlayabilir. 30 yaşında, sağlıklı ve doğurgan bir kadının bir ay içinde başarı şansı %20'dir. 40 yaşına gelindiğinde bu olasılık yalnızca %5'e düşer. Nadir durumlarda, bir kadında erken yumurtalık yetmezliği görülebilir ve yumurtalıkları çok daha erken, belki de 20'li yaşların sonlarında yumurta üretmeyi durdurabilir. Bir kadının üreme potansiyeli yaşla birlikte azalmakla kalmaz, düşük yapma olasılığı da artar. Bu artış, büyük olasılıkla yaş ilerledikçe ürettiği yumurtaların kalitesinden (anormal yumurta sayısındaki artıştan) kaynaklanmaktadır.

Yumurtalık Rezervi

Yumurtalık rezervi, yumurtalıklardaki yumurtaların kalitesini ve miktarını ve bunların beyinden gelen hormonal sinyallere ne kadar iyi yanıt verdiğini ifade eder. Yumurtalık rezervi, basit bir kan testi ve ultrason ile değerlendirilebilir. Kan testi, siklusun 2., 3. veya 4. gününde (1. gün, tam adet kanamasının ilk günüdür) FSH (folikül uyarıcı hormon), LH (luteinize edici hormon) ve östradiol hormonlarını ölçmek için kullanılır. Yüksek FSH düzeyleri, yumurtalık rezervinizin düşük olduğunu ve dolayısıyla gebe kalma olasılığınızın düşük olduğunu gösterir. Doktorunuz ayrıca yumurtalıklarınızdaki küçük veya «antral» folikül sayısının ultrasonla ölçülmesini de yapabilir. Düşük folikül sayısı, tedaviye yetersiz yanıt olasılığının arttığını ve canlı doğum olasılığının azaldığını öngörür.

Tedavi

İnfertilite için birçok farklı tedavi yöntemi bulunmaktadır. İnfertilite tedavisi görme kararı önemli bir karardır ve eşinizle ve doktorunuzla birlikte görüşülmelidir. Bir kadının yaşı ilerledikçe, yalnızca doğurganlık potansiyeli azalmakla kalmaz, etkili tedavi seçenekleri de kısıtlanır. Geleneksel hormonal yumurtalık uyarımı ile birlikte uygulanan intrauterin inseminasyon, 40 yaşın altındaki bazı hastalar için tercih edilen tedavi olabilir, ancak 40 yaşın üzerindeki kadınlarda çok daha az etkilidir. Tüp bebek (in vitro fertilizasyon), her üreme yaşındaki kadın için en etkili tedavidir; ancak tüp bebek için kendi yumurtalarını kullanan kadınlarda canlı doğum oranı, 40 yaşın üzerindeki kadınlarda önemli ölçüde azalır. 40 yaşın üzerindeki kadınlarda tüp bebek başarı oranları, genç bir donör yumurtası kullanıldığında önemli ölçüde artar. Yaşın yumurtalıklar ve üretilen yumurtalar üzerinde çarpıcı bir etkisi olabilmesine rağmen, 40'lı yaşlardaki bir kadının rahmi genellikle daha genç bir kadının rahmi kadar iyidir. Bununla birlikte, birçok kadın yumurta donörü yerine kendi yumurtalarını kullanmayı tercih edecektir ve bu nedenle gebe kalmaya çalışmaya 40 yaşından çok önce başlamalıdır.

Sonuç

Yaşlanma hepimiz üzerinde derin bir etkiye sahiptir. Bir kadının üreme kapasitesindeki yaşlanma belirtileri belirsiz olabilir ya da tamamen gizli kalabilir. Kadınlar geleceklerini planlarken, yumurtalık fonksiyonundaki gerilemenin doğal ve sürekli bir süreç olduğunu anlamalıdır. Ne yazık ki yumurtaları yenileyebilecek veya kalitelerini artırabilecek bir tedavi yoktur. Bu nedenle kadınların, genel doğurganlık azalması, daha yüksek düşük riski ve bebeklerde kromozomal anormallik riskinin daha yüksek olması dahil olmak üzere, yaşlanmanın doğurganlıkları üzerindeki olası etkilerinin farkında olmaları önemlidir.

Üreme potansiyelinizle ilgili endişeleriniz varsa veya hamile kalmakta zorlanıyorsanız, randevu almak için "Dr. Alexandros Traianos" Üreme Tıbbı ve Fetal Tıp Merkezi ile iletişime geçiniz.