ORAT TUAJA BIOLOGJIKE: MIT APO REALITET?

Shumë gra kanë dëgjuar për të famshmin «orë biologjike» riprodhuese, por mund të mos e dinë se ajo është shumë reale. Plakja është një proces normal dhe i pashmangshëm. Ndërsa rriteni në moshë, pjellëria juaj ulet për shkak të ndryshimeve të vezoreve që lidhen me moshën. Një grua lind me të gjitha vezët që do të ketë ndonjëherë, ndryshe nga burrat, të cilët vazhdojnë të prodhojnë spermatozoide gjatë gjithë jetës. Nga vezët që mbeten në pubertet, vetëm rreth 200 do të ovulojnë gjatë të gjithë viteve riprodhuese, ndërsa pjesa tjetër do t'i nënshtrohet atrezisë. Atrezia është një proces degjenerativ që ndodh pavarësisht nëse jeni shtatzënë, keni cikle menstruale të rregullta, përdorni kontraceptivë ose po trajtoheni për infertilitet. Duhani duket se e përshpejton atrezinë dhe lidhet me menopauzën e hershme.

Fatkeqësisht, shenjat e jashtme të potencialit riprodhues të një gruaje janë të pakta ose mungojnë fare. Mundësia e shtatzënisë në përgjithësi fillon të ulet rreth moshës 30 vjeç, megjithëse te disa gra mund të fillojë më herët. Në moshën 30 vjeç, një grua e shëndetshme dhe pjellore ka 20% mundësi suksesi në një muaj përpjekjeje. Deri në moshën 40 vjeç, kjo mundësi ka rënë në vetëm 5%. Në raste të rralla, një grua mund të ketë pamjaftueshmëri të parakohshme ovariane dhe vezoret e saj mund të ndalojnë së prodhuari vezë shumë më herët, ndoshta në fund të të njëzetave. Me moshën jo vetëm që ulet potenciali riprodhues i një gruaje, por rritet edhe mundësia e abortit spontan. Kjo rritje ka të ngjarë të lidhet me cilësinë e vezëve (numër më i madh vezësh jonormale) që ajo prodhon ndërsa plaket.

Rezerva ovariane

Rezerva ovariane i referohet cilësisë dhe sasisë së vezëve në vezore dhe se sa mirë u përgjigjen ato sinjaleve hormonale që marrin nga truri. Rezerva ovariane mund të vlerësohet me një analizë të thjeshtë gjaku dhe me ekografi. Analiza e gjakut përdoret për të matur hormonet FSH (hormoni folikulostimulues), LH (hormoni luteinizues) dhe estradiolin në ditën e 2-të, 3-të ose 4-t të ciklit (dita 1 është dita e parë e fluksit të plotë menstrual). Nivelet e larta të FSH tregojnë se rezerva juaj ovariane është e ulët dhe, rrjedhimisht, se mundësitë e shtatzënisë janë të ulëta. Mjeku juaj mund të bëjë gjithashtu një matje me ekografi të numrit të folikulave të vogla ose «antrale» në vezoret tuaja. Një numër i ulët folikulash parashikon mundësi më të madhe të një përgjigjeje të dobët ndaj trajtimit dhe mundësi më të vogël të lindjes së një fëmije të gjallë.

Trajtimi

Ekzistojnë shumë trajtime të ndryshme për infertilitetin. Vendimi për të ndjekur trajtim për infertilitetin është një vendim i rëndësishëm dhe duhet diskutuar me partnerin dhe mjekun tuaj. Ndërsa një grua plaket, jo vetëm që ulet potenciali i saj i pjellorisë, por edhe mundësitë e trajtimit efektiv kufizohen. Stimulimi tradicional hormonal i vezoreve i kombinuar me inseminimin intrauterin mund të jetë trajtimi i preferuar për disa paciente nën 40 vjeç, por është shumë më pak efektiv te gratë mbi 40 vjeç. Fertilizimi in vitro (IVF) është trajtimi më efektiv për gratë në çdo moshë riprodhuese, por shkalla e lindjeve të gjalla te gratë që përdorin vezët e tyre për IVF ulet ndjeshëm pas moshës 40 vjeç. Shkalla e suksesit të IVF te gratë mbi 40 vjeç rritet ndjeshëm me përdorimin e vezëve nga një dhuruese e re. Ndonëse mosha mund të ketë ndikim dramatik te vezoret dhe te vezët që prodhohen, mitra e një gruaje në të dyzetat zakonisht është po aq e mirë sa ajo e një gruaje më të re. Megjithatë, shumë gra do të preferonin të përdornin vezët e tyre në vend të vezëve nga një dhuruese, prandaj duhet të fillojnë përpjekjet për shtatzëni shumë kohë përpara moshës 40 vjeç.

Përfundim

Plakja ka ndikim të thellë te të gjithë ne. Shenjat e plakjes në aftësinë riprodhuese të një gruaje mund të jenë të vogla ose plotësisht të fshehura. Gratë duhet ta kuptojnë se rënia e funksionit të vezoreve është një proces normal dhe i vazhdueshëm, ndërsa planifikojnë të ardhmen e tyre. Fatkeqësisht, nuk ekziston asnjë trajtim që mund t'i rikthejë vezët ose të përmirësojë cilësinë e tyre. Prandaj është e rëndësishme që gratë të jenë të informuara për pasojat e mundshme të plakjes në pjellorinë e tyre, përfshirë uljen e përgjithshme të pjellorisë, rrezikun më të madh të abortit spontan dhe rrezikun më të madh të anomalive kromozomike te të porsalindurit.

Nëse jeni të shqetësuar për potencialin tuaj riprodhues ose e keni të vështirë të mbeteni shtatzënë, kontaktoni Qendrën e Mjekësisë Riprodhuese dhe Mjekësisë Fetale "Dr. Alexandros Traianos" për të caktuar një takim.