TREMESTRI I I – TRANSPARENCA E QAFËS SË QËFËS SË VETËS

Kjo ekografi kryhet nga java 11 dhe 1 ditë deri në javën 13 dhe gjashtë ditë (CRL 45mm – 84mm). Zakonisht kryhet në rrugë transabdominale, por në disa raste mund të jetë e nevojshme që ekzaminimi të bëhet në rrugë transvaginale.

Qëllimet e ekografisë

Përcaktohet mosha e saktë e shtatzënisë: Kjo është veçanërisht e rëndësishme për gratë që nuk mund të kujtojnë datën e menstruacioneve të fundit, kanë menstruacione të parregullta, ose që kanë ngjizur gjatë ushqyerjes me gji ose menjëherë pas ndërprerjes së pilulës kontraceptive. Masim madhësinë e fetusit dhe prej saj llogaritim datën e mundshme të lindjes (40 javë).

Vlerësimi i rrezikut për sindromën Down dhe anomali të tjera kromozomike: Çdo grua duhet të marrë një vlerësim të rrezikut të saj individual për këtë shtatzëni. Ai llogaritet duke marrë parasysh moshën e nënës, matjen e dy hormoneve në gjakun e saj (Papp-a dhe beta-gonadotropina korionike e lirë) dhe 4 tregues ekografikë, që janë: translucenca nukale (lëngu pas qafës së fetusit), e cila është edhe treguesi më i rëndësishëm, kocka e hundës, rrjedha e gjakut në anën e djathtë të zemrës së fetusit (në valvulën trikuspidale) dhe rrjedha e gjakut në ductus venosus të fetusit (një enë e vogël në mëlçinë e tij). Prindërit do të marrin këshillim të plotë për rëndësinë e këtij rreziku dhe për opsionet e ndryshme për teste të mëtejshme.

Diagnostikimi i shtatzënisë së shumëfishtë: Rreth 2% e ngjizjeve natyrale dhe 10% e ngjizjeve me IVF çojnë në shtatzëni të shumëfishtë. Ekografia mund të përcaktojë nëse të dy fetuset po zhvillohen normalisht dhe nëse foshnjat ndajnë të njëjtën placentë, gjë që mund të çojë në probleme gjatë shtatzënisë. Në raste të tilla, do të ishte e këshillueshme që shtatzënia të ndiqej më nga afër.

Diagnostikimi i disa anomalive kongjenitale madhore: Anomali të rëndësishme mund të jenë të dukshme në këtë moshë shtatzënie, por ekografia e javës së 20-të është gjithashtu e domosdoshme.

Diagnostikimi i dështimit të hershëm të shtatzënisë (shtatzëni e ndalur): Fatkeqësisht, te 2% e grave që paraqiten për ekografinë e translucencës nukale konstatohet se fetusi ka vdekur, shpesh disa javë më parë dhe pa asnjë paralajmërim. Çiftet do të marrin këshillim të plotë për shkaqet e mundshme të këtij problemi dhe për opsionet e hapave të mëtejshëm që mund të jenë të nevojshëm.

Llogaritja e rrezikut për preeklampsi dhe vonesë të rritjes intrauterine të fetusit: Te të gjitha pacientet, në fund të ekzaminimit do të matet rrjedha e gjakut në arteriet uterine të nënës me ekografi Doppler. Rezultati i këtij ekzaminimi mund të na tregojë cilat gra janë në rrezik të rritur për të zhvilluar preeklampsi, kryesisht para javës së 34-t, si dhe cilët fetusë janë në rrezik të shfaqin vonesë të rritjes, kryesisht në tremujorin e tretë.

Llogaritja e rrezikut për lindje të parakohshme: Te të gjitha pacientet, në fund të ekzaminimit, nëse e dëshirojnë, do të matet në rrugë transvaginale gjatësia e qafës së mitrës. Dimë se gjatë shtatzënisë qafa e mitrës duhet të jetë e gjatë dhe e mbyllur. Te gratë që gjatë ekzaminimit kanë qafë të shkurtër të mitrës, rritet rreziku i lindjes së parakohshme. Trajtimi në këtë rast është në përputhje me problemin.

Rreziku individual për sindromën Down

Shumica dërrmuese e foshnjave janë normale. Megjithatë, të gjitha gratë, pavarësisht nga mosha, kanë një rrezik të vogël për të lindur një fëmijë me paaftësi fizike dhe/ose mendore. Në disa raste anomalia shkaktohet nga një anomali kromozomike, si sindroma Down.

Mënyra e vetme për të ditur me siguri nëse fetusi ka një anomali kromozomike është përmes një ekzaminimi diagnostik invaziv, si biopsia e vileve koriale (CVS) ose amniocenteza. Megjithatë, këto teste mbartin rrezik aborti spontan në masën 1%.

I takon juve dhe partnerit tuaj të vendosni nëse rreziku që fetusi të ketë anomali kromozomike është mjaftueshëm i lartë për të justifikuar testin invaziv. Si udhëzim i përgjithshëm, një ekzaminim invaziv zakonisht ofrohet nëse rreziku për sindromën Down është 1 në 300 ose më i lartë.

Metoda më e saktë për vlerësimin e rrezikut që fetusi të ketë sindromën Down kryhet nga java e 11-të deri në javën e 14-t të shtatzënisë dhe varet nga faktorët e mëposhtëm:

• Mosha e nënës
• Sasia e lëngut pas qafës së fetusit (translucenca nukale)
• Prania ose mungesa e kockës së hundës së fetusit
• Rrahjet e zemrës së fetusit
• Rrjedha e gjakut përmes valvulës trikuspidale të zemrës së fetusit
• Rrjedha e gjakut përmes ductus venosus në mëlçinë e fetusit
• Prania ose mungesa e çfarëdo anomalie strukturore
• Niveli i dy hormoneve (beta-hCG e lirë dhe PAPP-A) në gjakun e nënës

Pas ekografisë, mbi bazën e të gjithë faktorëve të mësipërm, rreziku i vlerësuar për sindromën Down do të diskutohet me ju. Vetëm ju mund të vendosni nëse dëshironi t'i nënshtroheni një ekzaminimi diagnostik invaziv. Pavarësisht nëse keni vendosur ose jo të kryeni një ekzaminim invaziv, rekomandohet një ekografi e detajuar në javën e 20-të për kontrollin e anomalive strukturore të fetusit.